Dashboard laten maken: 5 valkuilen en hoe je ze voorkomt
In het kort
- Een dashboard wordt niet gebruikt als het geen vraag beantwoordt waar iemand op moet sturen.
- Begin bij de beslissing en het doel, niet bij de grafieken.
- Weinig KPI’s, vaste definities en een vast overleg maken het verschil.
Je hebt een dashboard laten maken. Het is af, en toch kijkt bijna niemand ernaar.
Een dashboard laten maken is niet moeilijk. Zorgen dat het gebruikt wordt wel, en dat ligt zelden aan de tool of aan de bouwer. Een dashboard wordt niet gebruikt als het geen vraag beantwoordt waar iemand op moet sturen. Hieronder de vijf valkuilen die ik in mijn werk het vaakst tegenkom, met per valkuil wat je regelt voordat je een dashboard laat maken.
1. Het is gebouwd op een verzoek, niet op een vraag
“Kun je een dashboard maken met de verkopen per week?” Dat is een verzoek. De vraag erachter is bijvoorbeeld: waarom halen we ons doel deze maand niet?
Wie alleen het verzoek uitvoert, levert output. Wie de vraag erachter stelt, levert iets waar iemand mee kan sturen.
Wat je doet: vraag bij de start wat de gebruiker wil bereiken en welke beslissing hij met het dashboard neemt. Geen beslissing, geen dashboard.
Bouw op een vraag, niet op een verzoek
2. Er is geen koppeling met doelen en KPI’s
Een dashboard vol metrics zonder doel is een tabel met mooie kleuren. Gebruikers zien getallen bewegen, maar weten niet of dat goed of slecht is.
Wat je doet: begin bij het doel, kies daar een paar KPI’s bij en zet bij elke KPI een target. Vijf KPI’s is een goed vertrekpunt. Lees ook het verschil tussen leading en lagging KPI’s.
3. Er staat te veel op
Als alles even opvallend is, valt niets op. De lezer moet dan alles lezen om het ene getal te vinden dat ertoe doet. Dat doet hij één keer, daarna niet meer.
Wat je doet: ontwerp voor scannen, niet voor lezen. Zet bijzaken in grijs en geef alleen wat aandacht verdient een kleur. De lezer moet in 5 seconden zien of er iets aan de hand is.
Zie jij meteen de slechtste maand?
4. Niemand is het eens over de definities
Wat is een “nieuwe klant”? Iemand die voor het eerst koopt, of ook iemand die na twee jaar terugkomt? Als marketing en finance elk iets anders bedoelen, vertrouwt niemand het getal. En een getal dat niemand vertrouwt, gebruikt niemand.
Wat je doet: leg per KPI vast wat hij betekent, hoe je hem berekent en wie eigenaar is. Doe dat samen met de gebruikers, niet alleen met IT.
5. Er is geen vast moment om ernaar te kijken
Een dashboard dat nergens in een overleg terugkomt, verdwijnt in de la. Niet omdat het slecht is, maar omdat niemand er tijd voor maakt.
Wat je doet: koppel het dashboard aan een bestaand overleg, zoals de weekstart of het maandoverleg. Bespreek de trend en spreek een actie af. Dan wordt het dashboard een werkinstrument in plaats van een rapport.
Checklist: voordat je een dashboard laat maken
- Weet je welke beslissing het dashboard ondersteunt?
- Hangt elke KPI aan een doel en heeft hij een target?
- Zie je in 5 seconden of er iets mis is?
- Zijn de definities vastgelegd en gedeeld?
- Komt het dashboard terug in een vast overleg?
Vaker nee dan ja? Regel dat eerst, anders laat je een dashboard maken dat in de la verdwijnt. Heb je er al een? Dan ligt het waarschijnlijk niet aan je gebruikers.
Laat je dashboard reviewen
Ik kijk met een frisse blik naar je dashboard: welke vraag beantwoordt het, wat leidt af en wat ontbreekt. Je krijgt een korte lijst met verbeteringen die je zelf kunt doorvoeren.
Lees ook
Van data naar groeikansen voor partners van bol
Een herhaalbaar proces, een analysemodel en een dashboard.
Wil je een dashboard dat wél gebruikt wordt?
Ik help van vraag en KPI’s tot een dashboard waar je op stuurt. Bekijk hoe ik je help met KPI’s en dashboards →